Eskom het na raming sowat R11.17 miljard se elektrisiteit in die tydperk tussen April 2025 en Februarie 2026 verloor. Dit sluit verskeie tipes verliese in wat die kragvoorsiener se finansiële stabiliteit onder druk plaas. Van hierdie totaal is R8.15 miljard spesifiek toegeskryf aan nie-tegniese verliese. Hierdie verliese sluit onwettige aansluitings, manipulasie van meters en elektrisiteitsteel in, wat 'n beduidende impak op Eskom se inkomste het. Die uMkhonto weSizwe LP Sanele Mwali het onlangs navraag gedoen oor die totale waarde van hierdie verliese en watter maatreëls getref word om dit te bekamp.
Strategieë om Verliese te Bekamp
Eskom is tans besig met die implementering van sy omvattende strategie vir die bestuur van energieverliese. Hierdie strategie omvat verskeie aksies, insluitend wetstoepassingsoperasies om onwettige aktiwiteite hok te slaan, deeglike meteroudits om akkuraatheid te verseker, en herstelwerk aan infrastruktuur wat deur diefstal of vandalisme beskadig is. 'n Sleuteldeel van hierdie benadering is ook die grootskaalse ontplooiing van slimmeters, wat akkurater verbruiksmeting en beter beheer moontlik maak.
Verder is Eskom besig om 'n landwye openbare bewusmakingsveldtog uit te rol. Die doel van hierdie veldtog is om alle Suid-Afrikaners te mobiliseer in die stryd teen elektrisiteitsteel en om die kultuur van betaling vir dienste te bevorder. Deur die publiek in te lig oor die impak van diefstal en die voordele van wettige verbruik, poog Eskom om gemeenskapsdeelname aan die oplossing van hierdie probleem te verhoog.
Eskom se strategie is stewig geanker op die gebruik van data-analise om patrone en gebiede met hoë verliese te identifiseer. Dit behels ook die aanstelling van toegewyde spanne wat spesifiek op verliesvermindering fokus, die modernisering van gereedskap deur digitalisering, en die implementering van funksionerende prosesse om doeltreffendheid te verbeter. Hierdie multi-dimensionele benadering is daarop gemik om beide die tegniese en nie-tegniese verliese effektief aan te spreek.
Vordering en Herwonne Inkomste
Eskom het beduidende vordering gemaak met die herwinning van verlore inkomste en die vermindering van energieverliese. Meer as R500 miljoen se inkomste is reeds herwin as deel van die kragvoorsiener se pogings om finansiële lekkasies te stuit. Hierdie herwinning is 'n direkte gevolg van die implementering van verskeie strategieë, insluitend wetstoepassingsoperasies en meteroudits wat daarop gemik is om onwettige elektrisiteitsgebruik en meterbedrog te bekamp. Die herwonne fondse dra by tot die stabilisering van Eskom se finansiële posisie te midde van die uitdagings wat deur elektrisiteitsteel veroorsaak word.
Is 'n vermindering van meer as 1000 GWh (gigawatt-uur) in verliese aangeteken in vergelyking met dieselfde tydperk in die vorige finansiële jaar. Hierdie prestasie onderstreep die doeltreffendheid van Eskom se geïntegreerde strategieë, wat die ontplooiing van slimmeters, infrastruktuurherstelwerk en die gebruik van data-analise om verliespatrone te identifiseer, insluit. Die vermindering in verliese dui op 'n positiewe tendens in die stryd teen beide tegniese en nie-tegniese energieverliese en is 'n bewys van die volgehoue pogings om operasiële doeltreffendheid te verbeter.
Minister se Kommentaar en Toekomsplanne
Elektrisiteit- en Energieminister Kgosientsho Ramokgopa het hierdie syfers in ’n parlementêre antwoord bekend gemaak. Hy het verklaar dat die totale energieverliese van 1 April 2025 tot Februarie 2026 (11 maande) sowat R11.17 miljard beloop, waarvan ongeveer R3.02 miljard tegnies van aard is, en ongeveer R8.15 miljard nie-tegnies is. Volgens Ramokgopa sit Eskom voort met die implementering van sy energiemetingsbestuurstrategie, in samewerking met wetstoepassingsagentskappe.
Die minister het aangedui dat hierdie strategie fokus op die verwydering van onwettige aansluitings, meteroudits, herstelwerk en inkomsteverhaling, die installering van slimmeters en die uitwissing van onwettige verkope. Hy het ook genoem dat ’n openbare bewusmakingsveldtog geloods word om Suid-Afrikaners te mobiliseer teen elektrisiteitsteel en om betaling vir dienste aan te moedig. Ramokgopa het verder gesê dat goeie vordering gemaak word om verliese te verminder en inkomste te verhoog, met meer as R500 miljoen se inkomste wat reeds verhaal is, en ’n vermindering van meer as 1000 GWh aan verliese. Hy het afgesluit deur te bevestig dat Eskom sal voortgaan met die toepassing van die strategie, met die fokus op gedissiplineerde uitvoering, data-analise, toegewyde spanne, gemoderniseerde gereedskap en funksionerende prosesse.
