Die waarnemende nasionale polisiekommissaris, luitenant-generaal Puleng Dimpane, het Woensdag 'n dringende beroep op die taxibedryf gedoen om nie aan aksies deel te neem wat die land se stabiliteit kan ondermyn nie. Hierdie oproep kom te midde van beplande protesoptogte op 30 Junie, wat verband hou met voortdurende eise dat ongedokumenteerde buitelanders Suid-Afrika moet verlaat. Dimpane het die bedryf spesifiek versoek om nie paaie te blokkeer of passasiers te intimideer nie.
"Ons weet dat die oorweldigende meerderheid taxi-operateurs wetsgehoorsame burgers is wat elke dag hard werk om 'n noodsaaklike diens te lewer," het Dimpane gesê. "Ons doen daarom 'n beroep op hulle om hulself nie te laat inlok in aktiwiteite wat lewens in gevaar kan stel of die stabiliteit van die land kan ondermyn nie."
Volgens Dimpane is hulle bemoedig deur die positiewe reaksie van die SANTACO-leierskap en hul verbintenis om hul strukture landwyd te betrek. "Ons glo die taxibedryf het 'n belangrike rol te speel om te verseker dat kalmte heers en dat gemeenskappe oproepe vir geweld en wanorde verwerp," het sy bygevoeg. "Ons sal die grondwetlike regte beskerm van diegene wat vreedsaam en wettig wil protesteer." Sy het alle rolspelers in die bedryf, van eienaars tot pendelaars, gevra om saam te werk vir 'n vreedsame 30 Junie.
Voorbereidings vir Demonstrasies
Die Suid-Afrikaanse Polisiediens (SAPD) werk nou saam met ander wetstoepassingsagentskappe en veiligheidsdienste om omvattende voorbereidings te tref vir die beplande demonstrasies op 30 Junie. Hierdie koördinasie is daarop gemik om openbare veiligheid en orde te handhaaf, terwyl die reg op vreedsame protes beskerm word. Beamptes is regdeur die land gemobiliseer om enige moontlike onrus te monitor en te voorkom, en om vinnig op enige voorvalle te reageer. Die fokus is daarop om te verseker dat die dag sonder voorval verloop en dat die land se stabiliteit nie in gedrang kom nie.
Die protesoptogte word georganiseer deur die burgerlike beweging March and March, asook ander belangegroepe wat hul kommer oor spesifieke kwessies wil uitspreek. Hierdie groepe het hul voorneme bekend gemaak om op 30 Junie te demonstreer, en die owerhede het kennis geneem van hul beplande aksies. Die polisie se voorbereidings sluit in die identifisering van potensiële brandpunte, die beplanning van roetes vir betogings, en die implementering van maatreëls om die vrye beweging van verkeer en mense te verseker, selfs te midde van die protesaksies.
Boodskap aan Taxibedryf
Die beroep op die taxibedryf is om te verseker dat 30 Junie 2026 'n normale dag sal wees. Luitenant-generaal Dimpane het hieroor gepraat ná 'n gesprek met die Suid-Afrikaanse Nasionale Taxiraad (SANTACO) in Pretoria. Sy het benadruk: "Ons het 'n beroep op hulle gedoen om aan te hou om passasiers te vervoer. Ons het 'n beroep op hulle gedoen om roetes oop te hou. Ons doen 'n beroep op hulle om enige oproepe te verwerp om paaie te blokkeer, pendelaars te intimideer of die openbare lewe te ontwrig."
Dimpane het verder bygevoeg dat dit om hierdie rede is dat die polisie 'n beroep doen op "elke taxi-vereniging, elke taxi-eienaar, elke operateur en elke bestuurder regoor die land om te verseker dat 30 Junie besigheid soos gewoonlik bly." Sy het ook bevestig: "Ons het SANTACO versoek om sy kragtige stem by te voeg tot die groeiende oproep vir vrede, selfbeheersing en respek vir die oppergesag van die reg." Die boodskap wat sy aan die taxibedryf wil oordra, is duidelik: "Ons het 'n beroep op die leierskap van SANTACO gedoen om 'n duidelike boodskap deur die hele taxi-bedryf te stuur dat daar geen geweld in die naam van die taxi-bedryf mag wees nie." Dimpane het 'n eenvoudige hoop uitgespreek: "Die boodskap wat ons graag van elke taxistaanplek, elke taxi-vereniging en elke taxi-operateur wil hoor, is eenvoudig: 'geen hoofweg- en padblokkades nie. Geen intimidasie nie. Geen geweld nie. Geen vernietiging van eiendom nie. Geen ontwrigting van openbare vervoer nie'." Sy het afgesluit deur te sê: "Ons doen dus 'n beroep op elke taxi-eienaar, elke bestuurder, elke toubeampte, elke verenigingsleier en elke pendelaar om saam met ons te verseker dat 30 Junie onthou word as 'n dag van vrede, verantwoordelikheid en stabiliteit."
Polisie se Rol en Regte
Die polisie sal die grondwetlike regte beskerm van diegene wat vreedsaam en wettig wil protesteer. Dit is ’n kernbeginsel van die demokrasie dat burgers die reg het om hul menings uit te spreek, mits dit binne die raamwerk van die wet geskied en nie die regte van ander skend nie. Die Suid-Afrikaanse Polisiediens is daartoe verbind om hierdie reg te eerbiedig en te fasiliteer.
Gelyktydig hiermee sal enige pogings om paaie te blokkeer, pendelaars te intimideer, infrastruktuur te beskadig, openbare vervoernetwerke te ontwrig of betrokke te raak by geweld, vinnig en beslis hanteer word. Die polisie se primêre plig bly die handhawing van wet en orde, sowel as die beskerming van lewens en eiendom. Daar sal geen toleransie wees vir aksies wat die openbare veiligheid in gevaar stel of die normale funksionering van die land ontwrig nie.
