Sasol se lugbesoedeling in Secunda kos die Suid-Afrikaanse ekonomie jaarliks sowat R19 miljard, volgens ’n nuwe verslag. Hierdie skatting, wat ongeveer $1 miljard is, word deur die Centre for Research on Energy and Clean Air (CREA) gemaak in hul verslag wat aandui dat die lugbesoedeling van Sasol se Secunda-aanleg ’n openbare gesondheidskrisis verteenwoordig wat dringende regeringsingryping vereis. Die Sasol Secunda steenkool-tot-vloeistowwe-fasiliteit is geleë in Suid-Afrika se Hoëveld Prioriteitsgebied (HPG). CREA stel dat “lugbesoedelingsemissies van Sasol Secunda word met ’n aansienlike openbare gesondheidslas geassosieer” en dat “die las sluit sterftes, akute respiratoriese siektes, chroniese siektes, nadelige geboorte-uitkomste, kindergesondheidsimpakte en produktiwiteitsverliese in.”
Sasol het in reaksie gesê: “Ons is verbind tot die verbetering van luggehalte in die Hoëveld Prioriteitsgebied terwyl ons Suid-Afrika se energietransisie ondersteun.” Die maatskappy voer aan dat “ons opereer in ooreenstemming met die vereistes van ons Atmosferiese Emissielisensies (AEL’s) en bly verbind tot nakoming van toepaslike luggehaltereëlings.” Volgens Sasol het hulle “ter ondersteuning van verbeterde omgewingsluggehalte, hul Emissieverminderings- en Bestuursplan vir die Hoëveld Prioriteitsgebied in September 2025 ingedien en wag tans op terugvoer van die lisensiëringsowerheid.” Sasol het ook bygevoeg: “Ons gaan voort om ons omgewingsprestasie te monitor, te rapporteer en bekend te maak aan die relevante owerhede in ooreenstemming met regulatoriese vereistes.”
Omvang van besoedeling en gesondheidsimpak
Die Sasol Secunda-fasiliteit stel ook besoedelingstowwe vry soos swaeldioksied, stikstofdioksied en fynstof. Volgens die Centre for Research on Energy and Clean Air (CREA) word lugbesoedelingsemissies van Sasol Secunda geassosieer met "'n aansienlike openbare gesondheidslas." Hierdie las sluit sterftes, akute respiratoriese siektes, chroniese siektes, nadelige geboorte-uitkomste, kindergesondheidsimpakte en produktiwiteitsverliese in, soos deur CREA uitgewys.
Emissies van die aanleg het die afgelope 50 jaar 'n nadelige impak op plaaslike inwoners gehad, met van die besoedeling wat tot 150 km ver na stede soos Johannesburg en Pretoria versprei. Sasol het gesê: "Ons is daartoe verbind om luggehalte in die Hoëveld Prioriteitsgebied te verbeter terwyl ons Suid-Afrika se energietransisie ondersteun." Die maatskappy het verder bygevoeg: "Ons bedryf in ooreenstemming met die vereistes van ons Atmosferiese Emissielisensies (AEL’s) en bly verbind tot nakoming van toepaslike luggehaltereëlings."
In 2024 alleen het die fasiliteit 112 kiloton swaeldioksied (SO₂) uitgestraal. Ongeveer 1 000 sterftes word toegeskryf aan fynstof (PM₂.5) en stikstofdioksied (NO₂) afkomstig van die aanleg. Hierdie emissies lei tot 'n kumulatiewe verlies van 23 800 lewensjare oor die bevolking. Sasol het gesê: "Ter ondersteuning van verbeterde omgewingsluggehalte, het Sasol sy Emissieverminderings- en Bestuursplan vir die Hoëveld Prioriteitsgebied in September 2025 ingedien en wag tans op terugvoer van die lisensiëringsowerheid."
Daar word verwag dat hierdie emissies bydra tot ongeveer 1 100 premature geboortes. Die besoedeling word ook geassosieer met 2 000 asma-verwante noodkamerbesoeke gedurende dieselfde tydperk. Byna die helfte (930) van hierdie asma-verwante noodkamerbesoeke het voorgekom onder kinders tussen die ouderdomme van 0 en 17 jaar. Sasol het laastens beklemtoon: "Ons gaan voort om ons omgewingsprestasie te monitor, te rapporteer en bekend te maak aan die relevante owerhede in ooreenstemming met regulatoriese vereistes."
Kritiek op Sasol se emissie-limiete
Sasol se Secunda-aanleg is alternatiewe emissielimiete vir swaeldioksied (SO₂) toegestaan wat minder streng is as Suid-Afrika se Minimum Emissiestandaarde (MES). Hierdie besluit het kommer laat ontstaan, veral aangesien die Centre for Research on Energy and Clean Air (CREA) beklemtoon dat “lugbesoedelingsemissies van Sasol Secunda met ’n aansienlike openbare gesondheidslas geassosieer word.” Die maatskappy, Sasol, het egter gesê: “Ons is daartoe verbind om luggehalte in die Hoëveld Prioriteitsgebied te verbeter terwyl ons Suid-Afrika se energietransisie ondersteun.”
Die CREA doen ’n beroep op die Suid-Afrikaanse regering om Sasol se alternatiewe limiete vir swaeldioksied (SO₂) te hersien ten einde openbare gesondheid te prioritiseer. Volgens CREA sluit die las van hierdie emissies “sterftes, akute respiratoriese siektes, chroniese siektes, nadelige geboorte-uitkomste, kindergesondheidsimpakte en produktiwiteitsverliese” in. Sasol het in reaksie daarop aangedui: “Ons bedryf in ooreenstemming met die vereistes van ons Atmosferiese Emissielisensies (AEL’s) en bly verbind tot nakoming van toepaslike luggehaltereëlings.”
’n Verdere aanbeveling van CREA is dat die regering bindende jaarlikse emissieverminderings vir SO₂, stikstofoksiede (NOₓ), fynstof en waterstofsulfied oor die hele fasiliteit moet afdwing. Sasol het gesê: “Ter ondersteuning van verbeterde omgewingsluggehalte, het Sasol sy Emissieverminderings- en Bestuursplan vir die Hoëveld Prioriteitsgebied in September 2025 ingedien en wag tans op terugvoer van die lisensiëringsowerheid.” Die maatskappy het ook bygevoeg: “Ons gaan voort om ons omgewingsprestasie te monitor, te rapporteer en bekend te maak aan die relevante owerhede in ooreenstemming met regulatoriese vereistes.”
Oproep vir strenger regulering en deursigtigheid
Die Centre for Research on Energy and Clean Air (CREA) doen 'n beroep op Suid-Afrika se minister van omgewingsake om strenger, bindende emissielimiete in te stel, deursigtigheid te verbeter en die behoeftes van geaffekteerde gemeenskappe in luggehaltebeplanning te prioritiseer. Die organisasie beklemtoon dat “lugbesoedelingsemissies van Sasol Secunda met ’n aansienlike openbare gesondheidslas geassosieer word.” Hierdie oproep spruit voort uit die omvang van die impak wat die Sasol Secunda-fasiliteit op die omgewing en mense se gesondheid het. Volgens CREA sluit hierdie las “sterftes, akute respiratoriese siektes, chroniese siektes, nadelige geboorte-uitkomste, kindergesondheidsimpakte en produktiwiteitsverliese” in.
Verder moedig CREA groter deursigtigheid aan deur emissieverslagdoening te versterk en onafhanklike moniteringsdata publiek toeganklik te maak. Hierdie maatreël sal help om die werklike omvang van die besoedeling beter te verstaan en verantwoordelikheid te verseker. Die deursigtigheid sal ook gemeenskappe en belanghebbendes in staat stel om ingeligte besluite te neem en druk op die owerhede te plaas vir proaktiewe optrede. Die noodsaaklikheid van hierdie stappe word onderstreep deur die langtermyn-impak van die besoedeling op die gesondheid en welstand van inwoners in die Hoëveld Prioriteitsgebied en selfs in stede soos Johannesburg en Pretoria.
Sasol se reaksie en verbintenis
Sasol se grootskaalse steenkool-tot-brandstof-en-chemikalieë-kompleks, 140 km oos van Johannesburg, is die wêreld se grootste enkele-terrein uitstraler van kweekhuisgasse. Sasol het gesê: "Ons is daartoe verbind om luggehalte in die Hoëveld Prioriteitsgebied te verbeter terwyl ons Suid-Afrika se energietransisie ondersteun." Die maatskappy het verder bygevoeg: "Ons bedryf in ooreenstemming met die vereistes van ons Atmosferiese Emissielisensies (AEL’s) en bly verbind tot nakoming van toepaslike luggehaltereëlings." Ter ondersteuning hiervan het Sasol in September 2025 sy Emissieverminderings- en Bestuursplan vir die Hoëveld Prioriteitsgebied ingedien en wag tans op terugvoer van die lisensiëringsowerheid. "Ons gaan voort om ons omgewingsprestasie te monitor, te rapporteer en bekend te maak aan die relevante owerhede in ooreenstemming met regulatoriese vereistes," het Sasol afgesluit.
