Suid-Afrika is een van die lande wat aansienlik kan baat by inisiatiewe om die tekort aan Toelaatbare Emissie-Eenhede (EEU's) binne die Koolstofkompensasie- en Verminderingskema vir Internasionale Lugvaart (Corsia) aan te spreek. Hierdie meganisme bied 'n geleentheid vir die land om deel te word van die globale koolstofmark en sodoende ekonomiese voordeel te trek uit pogings om klimaatsverandering te bekamp. Die Internasionale Lugvervoervereniging (Iata) skat dat Afrika die potensiaal het om tot 57.6-miljoen EEU's te verskaf, wat die vasteland se beduidende rol in koolstofkompensasie beklemtoon. Dit onderstreep die onbenutte geleenthede vir lande soos Suid-Afrika om 'n leidende rol in hierdie ontluikende mark te speel.
Wat is Corsia en EEUs?
Koolstofkompensasie- en Verminderingskema vir Internasionale Lugvaart (Corsia) se Toelaatbare Emissie-Eenhede (EEU's) is koolstofkrediete wat amptelik deur die Internasionale Burgerlugvaartorganisasie (ICAO) goedgekeur is. Hierdie krediete dien as 'n manier vir lugrederye om hul koolstofvrystellings te verreken deur beleggings in projekte wat kweekhuisgasvrystellings verminder. Die uiteindelike doel is om lugvaart se omgewingsimpak te versag en 'n volhoubaarder bedryf te bevorder. Die ICAO, as die globale liggaam wat internasionale lugvaartstandaarde reguleer, speel 'n deurslaggewende rol in die ontwikkeling en implementering van sulke meganismes.
Suid-Afrika is tans vrygestel van Corsia se verpligtinge om vrystellings te verreken. Hierdie vrystelling duur voort totdat die skema in 2027 wêreldwyd verpligtend word vir alle deelnemende lande. Teen daardie tyd sal Suid-Afrika, soos ander lande, moet voldoen aan die vereistes om hul koolstofvoetspoor in die internasionale lugvaartbedryf te bestuur. Die voorbereiding vir hierdie oorgang is noodsaaklik om te verseker dat die land nie agter raak in die nakoming van internasionale omgewingsregulasies nie.
Globale mark en Afrika se potensiaal
Lugrederye sal na verwagting ongeveer 200 miljoen Corsia Toelaatbare Emissie-Eenhede (EEU's) teen Januarie 2028 aankoop, teen 'n geraamde waarde van $4 miljard tot $5 miljard. Hierdie syfer kan verder toeneem tot byna 2 miljard EEU's teen 2035, wat die enorme groeipotensiaal van hierdie mark demonstreer. Die vraag na EEU's sal dus aansienlik toeneem namate die lugvaartbedryf sy verbintenis tot koolstofneutraliteit nakom. Dit skep 'n beduidende geleentheid vir lande wat in staat is om sulke krediete te verskaf.
Die Internasionale Lugvervoervereniging (Iata) het tydens sy onlangse algemene jaarvergadering in Rio de Janeiro die "Supporting Alliance for Corsia EEU Supply" van stapel gestuur. Hierdie alliansie is daarop gemik om die beskikbaarheid van 225 miljoen tot 250 miljoen Corsia EEU's in 2027 te verhoog. Die inisiatief poog om die aanbodkant van die Corsia-mark te versterk en sodoende te verseker dat lugrederye toegang het tot voldoende krediete om aan hul verpligtinge te voldoen. Verskeie Afrika-lande het reeds EEU's beskikbaar gestel. Dit sluit Tanzania, Malawi, Rwanda, Gambië en Sierra Leone, asook Madagaskar, in. Hierdie lande het proaktief opgetree om hul natuurlike hulpbronne en projekte te benut vir koolstofkompensasie, wat hulle 'n voorsprong gee in die globale mark.
Suid-Afrika se reaksie en uitdagings
Suid-Afrika het wel voldoen aan Corsia se monitering-, verslagdoening- en verifikasie-verpligtinge. Dit dui op 'n mate van nakoming en 'n begrip van die skema se tegniese vereistes. Die land het egter nog nie 'n meganisme vir die verhandeling van Toelaatbare Emissie-Eenhede (EEU's) ingestel nie, wat die volle benutting van hierdie internasionale koolstofmark belemmer. Dit plaas Suid-Afrika in 'n posisie waar dit potensieel inkomste misloop wat deur koolstofkrediete gegenereer kan word, en die geleentheid om 'n aktiewe rolspeler in die globale koolstofhandel te wees, word vertraag.
In 'n poging om hierdie leemte aan te spreek, het die Nasionale Tesourie teen die einde van Oktober 2025 'n konsultasiedokument getiteld "Ontwikkeling van die Suid-Afrikaanse Koolstofkredietmark" gepubliseer. Hierdie stap is 'n aanduiding van die regering se voorneme om 'n formele raamwerk vir die handel in koolstofkrediete te skep, wat noodsaaklik is vir deelname aan skemas soos Corsia. Die dokument is ontwerp om insette van verskeie belanghebbendes in te samel, insluitend die private sektor, omgewingsorganisasies en akademiese instellings. Die konsultasieproses is 'n belangrike stap om 'n geskikte en doeltreffende markstruktuur te ontwikkel.
Belanghebbendes is versoek om terugvoer oor die konsultasiedokument in te dien teen 1 Desember 2025. Hierdie proses is krities om 'n omvattende en effektiewe koolstofkredietmark in Suid-Afrika te vestig wat nie net aan internasionale standaarde voldoen nie, maar ook die land se unieke omstandighede in ag neem. Die sukses van hierdie inisiatief sal bepaal hoe Suid-Afrika in die toekoms bydra tot en voordeel trek uit die globale koolstofekonomie, asook sy vermoë om sy eie klimaatsdoelwitte te bereik. Die ontwikkeling van hierdie mark sal Suid-Afrika in staat stel om sy natuurlike kapitaal te monetiseer en volhoubare ontwikkeling te ondersteun.
