Opposisie-LP's van die Economic Freedom Fighters, African Transformation Movement en uMkhonto weSizwe Party het Donderdag uit Suid-Afrika se Nasionale Vergadering gestap te midde van 'n debat wat verband hou met die Phala Phala-skandaal. Die uittog het plaasgevind terwyl die vergadering die implikasies van die skandaal bespreek het, en het die spanning tussen die regerende party en die opposisie verder verhoog. Die partye se beswaar spruit uit die kwessie van 'n parlementêre komitee wat ernstige oortredings wat met die 2020 Phala Phala-skandaal verbind word, moet ondersoek. Dié komitee se ondersoek moet die weg baan vir 'n moontlike mosie van wantroue teen President Cyril Ramaphosa, wat deur die opposisie as 'n noodsaaklike stap beskou word om aanspreeklikheid te verseker.
Speaker se Weiering en Rede
Die Speaker van die Nasionale Vergadering, Thoko Didiza, het geweier om 'n onmiddellike debat oor die Phala Phala-skandaal toe te laat, wat tot verdere ontevredenheid onder opposisiepartye gelei het. Die versoek vir 'n dringende bespreking is deur die opposisie-LP's ingedien te midde van die voortdurende kontroversie rondom die aangeleentheid, met die argument dat die publiek onmiddellike antwoorde verdien. Didiza het haar besluit egter verdedig deur te benadruk dat die reëls van die parlement gevolg moet word vir behoorlike prosedure, en dat daar spesifieke kanale is waardeur sulke debatte versoek en geskeduleer moet word.
Didiza het haar standpunt duidelik gemaak en gesê: "Ek, as die Speaker van hierdie Huis, het die plig om die gladde verloop te verseker. Ek het na u versoek geluister, en ek het aangedui dat dit nie ontstaan nie." Hierdie verklaring het die opposisie se pogings om die Phala Phala-skandaal onmiddellik te bespreek, beëindig en die weg gebaan vir die daaropvolgende uittog uit die vergadering. Die Speaker se weiering het onderstreep dat sy by die parlementêre prosedures sou hou, ongeag die druk van die opposisie en die dringende aard wat hulle aan die debat toeskryf.
Phala Phala-skandaal se Agtergrond
Die onderbreking Donderdag het ’n week ná die Konstitusionele Hof se bevel plaasgevind dat ’n parlementêre komitee vir die aanstelling van ’n presidensiële afsettingsproses gestig word. Dit hou direk verband met die 2020 Phala Phala-skandaal, waar $580 000 van President Cyril Ramaphosa se private plaas, Phala Phala, gesteel is. Die diefstal het 'n reeks vrae oor die oorsprong van die geld, die hantering van die voorval en die President se rol in die nasleep daarvan laat ontstaan.
Die Presidensie het intussen bevestig dat President Ramaphosa die uitspraak van die Konstitusionele Hof sal gehoorsaam, wat die weg baan vir die instelling van die komitee wat die ernstige oortredings wat met die skandaal verbind word, sal ondersoek. Ramaphosa het voorheen in ’n ander konteks opgemerk: "Ons onthou diegene wat hul lewens, hul huise en hul lewensbestaan verloor het." Die skandaal het aansienlike openbare en politieke aandag getrek, en die opposisie beskou dit as ’n ernstige oortreding van sy pligte. President Cyril Ramaphosa het alle bewerings van oortreding in die Phala Phala-aangeleentheid ontken, maar die parlementêre komitee sal nou die bewerings deeglik ondersoek om die waarheid vas te stel.
Ramaphosa se Toespraak oor Vloedslagoffers
Later op die dag, ná die opposisie se uittog, het President Ramaphosa die vergadering toegespreek en hulde gebring aan die slagoffers van ernstige vloede wat die land getref het. Hy het sy toespraak gefokus op die impak van die natuurramp en die lyding wat dit veroorsaak het, en sodoende die aandag verskuif van die politieke onrus na 'n nasionale krisis.
Ramaphosa het verklaar: "Ons onthou diegene wat hul lewens, hul huise en hul lewensbestaan verloor het." Die vloede het drastiese gevolge gehad, met minstens 10 mense wat gesterf het. Duisende ander is ook deur die vloede uit hul huise verdryf en is tans haweloos gelaat, wat 'n dringende humanitêre krisis geskep het. Sy toespraak het 'n sombere toon gehad te midde van die voortdurende politieke onrus in die Nasionale Vergadering, en het die komplekse uitdagings wat die land in die gesig staar, beklemtoon.
