Julius Malema se R1 miljoen-lastergeding teen Kenny Kunene is Dinsdag, 9 Junie, deur regter Leonard Twala in die Gautengse hooggeregshof van die rol geskrap weens ’n regsblunder. Hierdie besluit om die saak van die rol te skrap, het gevolg op die versuim van mnr. Malema se regsverteenwoordigers om noodsaaklike dokumente betyds in te dien. Die hofstukke is eers Maandagaand, ure voor die verhoor, ingedien, wat die hof in ’n moeilike posisie geplaas het om dit behoorlik te oorweeg. Regter Twala het die saak van die rol geskrap omdat die regsdokumente te laat ingedien is vir behoorlike oorweging en voorbereiding deur alle partye. Die onverwagse wending in die hooggeregshof het die voortdurende regstryd tussen die twee prominente figure tydelik tot stilstand gebring. Malema het vroeër gesê: "Ek het die ou man deur Ze [Nxumalo] geken toe hulle hier in Johannesburg by ’n staking betrokke was. Ek kan nie onthou watter jaar nie." Hy het ook bygevoeg: "Ek het nooit met geld na Msibi gegaan nie. Ek het van tyd tot tyd na Msibi gegaan om met hom te praat oor taxi's wat hul pryse verlaag. Ons het nooit oor enige misdaad gepraat nie." Hierdie stellings vorm deel van sy verdediging teen die aantygings wat in die openbaar teen hom gemaak is.
Kunene het ná die hofuitspraak sy tevredenheid uitgespreek en gesê: "Ek dink die regter en die hof het dit duidelik gemaak dat hulle in beheer is, en nie Julius Malema nie, wat, na my mening, die regstelsel misbruik in 'n poging om vryheid van uitdrukking te onderdruk. Hy gaan voort om jonk en oud te beledig, die vroue van politici te beledig, en vroue se liggame te kritiseer." Kunene se kommentaar beklemtoon die diepgaande verskil in interpretasie van die hof se rol en die beginsels van vryheid van spraak wat sentraal staan in hierdie saak. Die uitspraak word deur Kunene gesien as ’n oorwinning vir die regstelsel se onafhanklikheid en ’n terugslag vir wat hy beskou as Malema se pogings om kritiek stil te maak.
Agtergrond tot die eis
Die lastergeding hou verband met kommentaar wat mnr. Kunene tydens ’n onderhoud met MacG op Podcast and Chill op 20 Februarie gemaak het. Hierdie spesifieke onderhoud het die katalisator geword vir die regstappe wat mnr. Malema geneem het. Mnr. Malema het beweer dat mnr. Kunene tydens hierdie onderhoud tien lasterlike stellings gemaak het, wat die grondslag van sy R1 miljoen-eis vorm. Die stellings het glo mnr. Malema se reputasie geskaad en sy karakter in ’n slegte lig gestel, wat hom genoop het om regstappe te doen om sy naam te probeer suiwer. Die aard van die beweerde lasterlike stellings is nie in detail bekend gemaak nie, maar dit het klaarblyklik die kern van mnr. Malema se openbare beeld en integriteit aangetas.
Dit is nie die eerste keer dat mnr. Kunene se uitsprake oor mnr. Malema regsprobleme veroorsaak nie. Die Gelykheidshof het in Augustus 2025 bevind dat mnr. Kunene se herhaalde verwysings na mnr. Malema as ’n “kakkerlak” neerkom op haatspraak. Hierdie uitspraak het destyds tot heelwat debat gelei oor die grense van vryheid van spraak in Suid-Afrika en die definisie van haatspraak binne die land se grondwetlike raamwerk. Die Gelykheidshof se bevinding het ’n presedent geskep oor die tipe taal wat as onaanvaarbaar in die openbare diskoers beskou word.
As gevolg van die Gelykheidshof se uitspraak is mnr. Kunene beveel om verskoning aan te teken vir die haatspraak. Hy het egter hierdie bevel geappelleer, en die appèl is nog hangende. Die voortdurende regstryd tussen die twee partye dui op ’n diepgaande en langdurige konflik wat nou in die hooggeregshof afgespeel het, al is dit tydelik van die rol geskrap. Die geskiedenis van hierdie regstryd onderstreep die gespanne verhouding tussen die twee figure en die volharding waarmee hulle mekaar in die hof aanvat.
Regsspan se verduideliking
Mnr. Malema se regsverteenwoordigers het versuim om sekere noodsaaklike dokumente teen die April-sperdatum na die CaseLines-stelsel op te laai. Hierdie versuim was die kern van die regsblunder wat daartoe gelei het dat die saak van die rol geskrap is. Die CaseLines-stelsel is ’n aanlyn platform wat deur die howe gebruik word vir die indiening en bestuur van hofstukke, en die nie-nakoming van die sperdatums kan ernstige gevolge inhou vir die voortgang van sake.
Die regsspan het aangevoer dat die nie-nakoming slegs ’n administratiewe fout was, en nie ’n doelbewuste poging om die hofproses te vertraag of te omseil nie. Hulle het ook die getuienis van die opponerende party bevraagteken, veral oor die aard van die getuieverklarings wat teen mnr. Malema ingedien is. “Die getuieverklarings kan nie as onafhanklik beskou word nie, aangesien albei beëdigde verklarings ’n ‘kopieer en plak’ van die ander blyk te wees,” het Malema se regsspan benadruk, wat impliseer dat die integriteit van die getuienis in twyfel getrek word. Verder het hulle ernstige bedenkinge oor die geloofwaardigheid van die getuies uitgespreek. “Daar is geen dienskontrakte om te toon dat hulle wel vir mnr. Msibi gewerk het nie, geen foto’s om te toon dat hulle op die plaas gewoon en gewerk het en dat hulle so na aan mnr. Msibi was as wat hulle beweer nie,” het die regsspan verder aangevoer, wat impliseer dat die getuienis moontlik nie op feite gegrond is nie en dat die getuies se bewerings nie voldoende gestaaf word nie. Hierdie argumente dui op ’n poging om die fondament van die opponerende party se saak te ondermyn.
Beskuldigings van kriminele gedrag
Mnr. Malema ontken ten sterkste bewerings van kriminele gedrag wat spruit uit sy verhouding met Jothan “Mswazi” Msibi. Hierdie bewerings is ’n sentrale deel van die omstrede saak en dra by tot die intensiteit van die regstryd. Tshepo Molekoa, een van die getuies, beweer egter hy het mnr. Malema by minstens sewe geleenthede op Jothan Msibi se plaas, Uvivi Lodge, gesien. Hierdie getuienis staan in direkte kontras met mnr. Malema se ontkenning van ’n noue verbintenis met Msibi, en skep ’n beeld van ’n meer gereelde interaksie as wat die EFF-leier voorgee.
Mnr. Molekoa het verder beweer dat hy persoonlik R80 000 in kontant getel het uit ’n swart Louis Vuitton-handsak wat mnr. Malema na bewering gebring het. Hierdie spesifieke bewering voeg ’n konkrete element by die aantygings van onreëlmatige finansiële transaksies en impliseer ’n direkte betrokkenheid by die hantering van groot kontantbedrae. Nog ’n getuie, bekend as Getuie A, het ook verklaar dat hy mnr. Malema minstens vyf keer by Uvivi Lodge opgemerk het. Die herhaalde waarnemings deur verskillende getuies dra by tot die kompleksiteit van die bewerings teen mnr. Malema en versterk die persepsie dat daar ’n patroon van interaksie was wat verder strek as wat hy erken.
Mnr. Malema het wel erken dat sy vrou ’n huis gehuur het binne ’n groep van vier huise, wat ook mnr. Mazzotti se woning ingesluit het. Hoewel dit nie direk verband hou met die kriminele gedrag-bewerings oor Msibi nie, lig dit wel mnr. Malema se verbintenisse met ander omstrede figure uit en dui dit op ’n netwerk van verhoudings wat onder die loep kom. Die verbande wat die getuies probeer trek tussen mnr. Malema en mnr. Msibi, plaas verdere druk op die EFF-leier om die aard van sy verhoudings en aktiwiteite te verduidelik. Hierdie beskuldigings, tesame met die onlangse regsblunder, dra by tot die voortdurende regstryd en publieke debat rondom mnr. Malema, en hou die fokus op sy openbare en private optrede.
Implikasies en koste
Die hof se besluit om die saak van die rol te skrap, het ook onmiddellike finansiële implikasies vir Julius Malema. Regter Twala het beveel dat mnr. Malema die regskoste van mnr. Kunene se regsverteenwoordiging moet betaal. Hierdie kostebevel volg op die te laat indiening van dokumente deur mnr. Malema se regsspan, wat as die oorsaak van die regsblunder geïdentifiseer is. Die bevel beteken dat mnr. Malema verantwoordelik is vir die uitgawes wat mnr. Kunene se regsspan aangegaan het in voorbereiding vir die verrigtinge wat nou uitgestel is. Die presiese bedrag van hierdie koste is nie bekend gemaak nie, maar dit sal waarskynlik aansienlik wees gegewe die aard van hooggeregshofprosedures en die tyd wat regsspanne aan die saak bestee het. Hierdie ontwikkeling voeg ’n verdere laag by die reeds komplekse en langdurige regstryd tussen die twee partye, en beklemtoon die finansiële risiko's verbonde aan regsprosesse, veral wanneer administratiewe foute begaan word. Die uitstel van die saak en die gepaardgaande kostebevel beteken dat die finale beslissing oor die lastergeding nog in die toekoms lê.
